English version

Negro, G. C.: Padanaj rakontoj. Skövde: Al-fab-et-o, 2001. 43p. Broŝurita.

Estas iom malfacile konstati, pri kiu “granda rivero” la titolo aludas; laŭ mia maplibro, eble la Adda, flankrivero de la Po. Sed la nomo efektive ne gravas. ⁽¹⁾

Ĉi tiuj 6 noveloj, pli bone “fabeloj”, el kiuj ĉiu komenciĝas ie en la valaro de la svisa-itala “granda rivero” de la titolo (sed ne necese finiĝas tie), inter si kovras sufiĉe longan periodon, ekde la tempo de la kelta ekloĝado de la regiono ĝis la alaska orfebro. Ili ankaŭ enhavas sufiĉe larĝan gamon da rolantoj. “La trezoro de l’ monto Bisbino” traktas la amon de du junaj (sed ne por ĉiam) gekeltoj kaj la trezoro kaŝita de feino sub najbara Alpo. “La subakva urbo” estas efektive du fabeloj, unu pri dispepsia drako, la alia pri la subakvigo de urbo da miskondutantoj; sed la du fabeloj fine unuiĝas. “La kaldronego de abundeco” estas tipa historio pri magio kaj ĝia misuzo. “Lombarda libereco” klarigas la historion de tio, kiel la Lombarda Ligo de norda Italio — helpe de niksino kaj elfo — trompis kaj konkeris la germanan imperiestron Barbarossa. “La granda arbalestisto” estas rerakonto pri la konflikto inter la sviso Vilhelmo Tell kaj la aŭstro Gessler; legante ĝin, oni preskaŭ povas aŭdi en la fono la muzikon de Rossini. “Mia praavo kun grandaj lipharoj” rakontas, kiel iu, kies propraj praavoj migris el la nordo en la italan montaron, mem trovas sin migranta en tute alia mondoparto.

Min tamen ĝenis kelkaj negravaĵoj. La tipografia perdo de tri-kvar supersignoj ne estis tre grava por mi. Pli grava estis la emo de Negro delasi la -N de preskaŭ ĉiu participo (sed ne aliaj adjektivoj) modifanta objekton, precipe kiam ĝi sekvis la objekton. Sed plej juka por mi estis la fakto, ke la montofeino de Monto Bisbino, en la unua rakonto, ŝajne parolas la lombarditalan, tre belan latinidan lingvon kiu evidente ne ekzistis en la antaŭromia kelta epoko de la fabelo. Sed kiu povas scii pri la aŭguraj kapabloj de montofeinoj?

Aliflanke, el la libro mi finfine eksciis, ke la vera Esperanta nomo de la sankta tago (aŭ nokto), kiun mi kutime nomis saveno, estas samonio.

Entute interesa libreto.

⁽¹⁾ Unu leganto informis min, ke temas pri la Rivero Po.

Negro, G. C.: Tales from the Padan. Skövde: Al-fab-et-o, 2001. 43 p. Paperback.

It’s a bit hard to determine which “great river” the title is talking about; according to my atlas, perhaps the Adda, a tributary of the Po. But the name really isn’t important. ⁽¹⁾

These six short stories, better “fairy-tales”, of which each begins somewhere in the valley-system of the Swiss-Italian “great river” of the title (but doesn’t necessarily end there), between them cover quite a long period, from the time of the Celtic settlement of the region up to the Alaskan gold rush. They also contain quite a wide scale of characters. “The Treasure of Mt. Bisbin” tells of the love of two young (but not forever) Celts and of the treasure hidden by a fairy under a neighboring Alp. “The Underwater Town” is really two tales, one about a dyspeptic dragon, the other about the drowning of a town of people who misbehaved; but the two tales finally join into one. “The Cauldron of Abundance” is a typical history about magic and its misuse. “Lombarda libereco” explains the history of how the Lombard League of northern Italy — with the aid of a nixie and an elf — tricked and overcame the German emperor Barbarossa. “The Great Crossbowman” is a retelling of the conflict between the Swiss William Tell and the Austrian Gessler; reading it, you can almost hear Rossini’s music in the background. “My Great-Grandfather With the Large Mustache” tells how one person whose own ancestors wandered from the north into the Italian mountains found himself wandering in quite another part of the world.

But I was bothered by a few minor matters. The typographical loss of three or four diacrits was not very important for me. More important was Negro’s tendency to omit the -N from almost every participle (but not other adjectives) when it modified an object, especially when it followed the object. But the greatest itch was caused by the fact that the fairy of Mt. Bisbin, in the first story, apparently spoke the Lombard dialect of Italian, a very lovely Romance language that obviously didn’t exist in the pre-Roman Celtic era of the tale. But who knows about the foretelling capabilities of mountain fairies?

On the other hand, I finally learned from the book that the actual Esperanto name for the holiday (or -night) that I have been used to calling saveno is samonio.

Overall, an interesting little book.

⁽¹⁾ One reader advised me that this is the Po River.