English version

LAGERKVIST, Pär, JOHNSON, Eyvind & MARTINSON, Harry: Nobela novelaro. Elsvedigis Sten JOHANSSON. Skövde: Al-fab-et-o, 1995. 60 paĝoj. Broŝurita.

Jen sep noveloj de tri Nobelpremiitoj svedaj. Laŭ mia sperto, vi trovos ne ĉiun novelon ŝatinda, sed ankaŭ trovos almenaŭ unu juvelon, kaj eble pli. Tio kompreneble dependas je la personaj preferoj.

Lagerkvist — verkinto de la romano Barrabas, kiu fariĝis sufiĉe forgesinda anglalingva kinofilmo — donas al ni du rakontojn. Al mi plaĉis la kvarpaĝa “Patro kaj mi”, el la jaro 1924, kiu bone ilustras la malsamajn efikojn de tago kaj nokto en la sveda kamparo. Malpli plaĉa estis por mi la malrealisma “La postulema gasto” el 1919, en kiu senmona gasto trovas sin en sufiĉe stranga hotelo. ⁽¹⁾

El la tri, mi trovis la novelojn de Eyvind Johnson plej simpatiaj — eble ĉar ili estis la plej rektaj. En “Viro en Etolio” (1932) li prezentas al ni la malfacilan vivon de la heleno Dekato, kiun postaj generacioj memoros sub iu alia nomo. Kaj “Halto en marĉlando” (1934) montras, kiel la facilanimeco de subite eksiĝinta fervoja bremsisto povas fariĝi nacia minaco — almenaŭ en la mensoj de atestantoj. ⁽²⁾

Ne tro surprize, ke en tri noveloj Harry Martinson parolas grandparte pri ŝipvojaĝoj; li poste konatiĝis pro multe pli longa vojaĝo en ŝipo neniam antaŭe vidita sur maro multe pli vasta ol la Atlantiko. ⁽³⁾ Ĉi tie, li malpli ambicie vizitigas nin en la antaŭmilita “Rio de Janeiro” (1933), priskribas al ni la ĉiutagan vivon de ordinara maristo kaj modernan kaj napoleonepokan, en “Maro kiel sonĝludo kaj realo” (1933), kaj tiam kondukas nin tra la ŝipkanaloj de norda Eŭropo en “Kanaloj kaj Atlantiko” (1933). Verdire, estus ne tute ĝuste nomi ĉi tiujn tri verkaĵojn “noveloj”; ili tamen gustas same bone!

Pri la traduko, mi nur diru, ke mi mem ne povus distingi inter ĝi kaj bone farita originalaĵo.

⁽¹⁾ Aliajn tradukojn de Lagerkvist oni povas trovi ĉe ĉi tie. Inter ili estas alia traduko, fare de Ferenc SZILÁGYI, de “La postulema gasto”, sub titolo “La pretendema gasto”.

⁽³⁾ Temas pri la epopeo Aniaro, kiun tradukis en Esperanton Bertil Nilsson kaj William Auld kaj kiu aperis kiel eksterordinara eldonaĵo en la serio Oriento-Okcidento.

Lagerkvist, Pär, Johnson, Eyvind & Martinson, Harry: Nobel Short Stories. Translated by Sten Johansson. Skövde: Al-fab-et-o, 1995. 60 pages. Paperback.

Here are seven short stories by three Swedish Nobel Laureates. My experience suggests that you will not appreciate every short story, but you will also find at least one jewel, and maybe more. This of course depends on your personal preferences.

Lagerkvist — author of the novel Barrabas, which became a quite forgettable English-language movie — gives us two stories. I liked the four-page “Father and I”, from the year 1924, which is a good illustration of the different effects of day and night in the Swedish countryside. I found the surrealistic “The Demanding Guest” from 1919, in which an impecunious guest finds himself in a very strange hotel, not as likeable. ⁽¹⁾

I found Eyvind Johnson’s stories most likeable of the three — perhaps because they were the most direct. In “A Man in Etolia” (1932) he gives us the hard life of the ancient Greek Dekatos, whom later generations would remember by another name. And “A Stop in Swamp Country” (1934) shows how the facilanimity of a railway brakeman who has suddenly quit his job can become a national menace — at least in the minds of witnesses. ⁽²⁾

It is not too surprising that in three stories Harry Martinson speaks largely of journeys by ship; he later became know for a much longer journey in a ship never seen before on a sea much wider than the Atlantic. ⁽³⁾ Here, he takes us, with less ambition, to prewar “Rio de Janeiro” (1933), describes for us an ordinary sailor’s daily life both in modern and Napoleonic times, in “Ocean As Dream-Game and Reality” (1933), and then takes us through the ship canals of northern Europe in “Canals and Atlantic” (1933). Truth to tell, it’s not quite right to name these three works “short stories”; but they taste just as good!

With respect to the translation, let me only say that I myself could not tell the difference between it and a well-done original.

⁽¹⁾ You can find other translations from Lagerkvist here. Among them is another translation, by Ferenc Szilágyi, of “The demanding guest”, under the title “La pretendema gasto”.

⁽³⁾ I’m speaking of the epic poem Aniara, which was translated into Esperanto by Bertil Nilsson and William Auld and which appeared as an extraordinary publication in the East-West series.