GÄLLMO, Gunnar: Mokrokalvo la gigantegegego. Skövde: Al-fab-et-o, 1999. 72p. Broŝurita.

Mi tre frue en mia vivo renkontis la diojn de Nordio, ⁽¹⁾ unue en la romaneto When the World Tottered de Lester Del Rey, poste en la unua parto de The Incompleat Enchanter de L. Sprague de Camp kaj Fletcher Pratt. En tiuj fantastoj, tamen, la anaĥronismaj ĉefrolantoj estis modernaj usonanoj iel troviĝintaj en la mondo de tiuj dioj, kaj la dioj rolas nur subtene. En ĉi tiu libro, temas pri la dioj mem, tamen ne sen kelkaj anaĥronismaj komentoj fare de ili kaj de la verkinto (precipe, diversaj aludoj al la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto). ⁽²⁾

La libro efektive havas du partojn kaj kvar rakontojn el la vivo de la azoj. En la unua parto ni pli-malpli rekte vidas, kiel la azoj post la milito kontraŭ la vanioj volis konstruigi murojn ĉirkaŭ Azbieno … kiel tio kondukis al la (iom stranga) naskiĝo de la okkrura ĉevalo Slejpniro … kiel tio siavice kondukis al la vizito de la giganto Rungniro al Azbieno … kaj kiel tio rezultigis la batalon inter la dio Toro kaj lia helpanto Ĉalvio, unuflanke, kaj Rungniro kaj la eksterordinare grandega golemo Mokrokalvo aliflanke.

En la batalo Toro suferas sufiĉe gravan vundon, kaj dum lia kuraciĝo li en la dua parto rakontas al la kuracanta ŝamanino la tri aliajn rakontojn. Temas pri: la malapero kaj savo de Iduna, la diino de la pomoj de junaĝo; la renkonto kun Skrimiro kaj la posta konkurado en la hejmo de Eksterbienlokio; ⁽³⁾ kaj la preno de la mejle profunda kaldrono de Himiro el Jotunhejmo.

En kelkaj flankpriskriboj, ni ankaŭ renkontas kelkajn aliajn interesajn loĝantojn de la nordia mitaro, ekz-e la lupon Fenriro, kiu demordis la manon de la militodio Tiro, kaj la Mezterserpenton, kies sorto estos, mortigi Toron en la fina batalo de Ragnaroko.

Mi ege ĝuis la libron, kaj ne faris notojn (aparte ĉar mi ne legis ĝin kviete, sed laŭtlegis ĝin al mia edzino, ĉefe dum ni veturis en nia aŭto). Mi tamen trafis du lingvajn malglataĵojn. Unue, en almenaŭ du lokoj la verkanto uzis la formulon bonvolu -u; tiu devus esti, kompreneble, aŭ bonvolu -i aŭ bonvole -u. Due, la verkanto sisteme diras li kontinuis por li daŭrigis. Nu, oni ne povas argumenti, ke la radiko kontinu’ ne ekzistas en Esperanto; ĝi estas eĉ oficiala. Sed ĝi estas matematika termino kun specifa signifo. Supozeble oni povus ankaŭ uzi ĝin metafore, sed ĝi devus havi la sencon paroli plu, sen paŭzo, sen hezito, sen subita ŝanĝo de laŭteco aŭ tembro. Sed tian formulon oni kutime uzas ĝuste kiam okazis paŭzo, hezito, aŭ subita ŝanĝo en la parolado. Do li kontinuis estas, laŭ mi, erara.

Nu, escepte tion la libro estas tre plezuriga. Aldonas al la plezuro, en la finaj paĝoj, kvarpaĝa glosaro pri la diversaj rolantoj en la rakontoj, kun indikoj pri la originala nomliterumado.

Cetere, Mokrokalvo mem havas tre malgravan rolon en la rakonto; la ultragolemo aperas nur por fariĝi senvivigita.

⁽¹⁾ Laŭ la glosaro, “Nordion” konsistigas Skandinavio, Suomio, Islando kaj Groenlando. Supozeble la dioj de Nordio estas fakte la dioj nur de Skandinavio kaj Islando. Por la suoma mitaro, vizitu la Kalevalan, kiu ankaŭ ekzistas en Esperanta vestaĵo.

⁽³⁾ Ne konfuzu kun Lokio, kiu rolas en la sama rakonto. Legintoj de The Incompleat Enchanter certe rekonos ĉi tiun parton; sed en ĉi tiu libro ne troviĝas Harold Shea por psiĥiatrie helpi al Toro kaj Ĉalvio gajni en la diversaj konkursoj.

Gällmo, Gunnar: Mokkrkalfi the Super-Duper Giant. Skövde: Al-fab-et-o, 1999. 72 p. Paperback.

Very early in my life I met the gods of the Northlands, ⁽¹⁾ first in the novella When the World Tottered by Lester Del Rey, later in the first part of The Incompleat Enchanter by L. Sprague de Camp and Fletcher Pratt. But in these fantasies, the anachronistic main characters were modern Americans who somehow found themselves in the world of those gods, and the gods only played supporting roles. This book is about the gods themselves, though not without a few anachronistic comments by them and by the author (mainly, various allusions to the Complete Illustrated Dictionary of Esperanto, or PIV). ⁽²⁾

The book really has two parts and four stories from the life of the Aesir. In the first part, we more or less directly see how the Aesir, after the war against the Vanir, wanted to have walls built around Asgard … how that led to the (somewhat strange) birth of the eight-legged horse Sleipnir … how that in its turn led to the giant Hrungnir’s visit to Asgard … and how that resulted in the battle between the god Thor and his assistant Thjalfi on the one hand, and Hrungnir and the extraordinarily huge golem Mokkrkalfi on the other side.

During the fight, Thor suffers a dangerous wound, and while he is being treated, in the second part he tells the shamaness who is treating him the other three stories. These are: the disappearance and saving of Idhunn, the goddess of the apples of youth; the meeting with Skrymir and the later contests in the home of Utgardhar-Loki; ⁽³⁾ and the taking of Hymir’s mile-deep cauldron from Jotunheim.

In several side-descriptions we also meet some other interesting inhabitants of northern mythology, e.g. the wolf Fenrir, who bit off the hand of Tyr the war-god, and the Midhgardhsormr, whose fate will to kill Thor in the final battle of Ragnaro”kr.

I enjoyed the book very much, and did not take notes (especially because I did not read it to myself, but read it aloud to my wife, mainly while we were traveling in our car). But I did find two linguistic glitches. Firstly, in at least two places the author used the form bonvolu -u; that ought to be, of course, either bonvolu -i or bonvole -u. Secondly, the writer systematically says li kontinuis for “he continued”. Well, it can’t be argued that the root kontinu’ doesn’t exist in Esperanto; it’s even official. But it is a mathematical term with a specific meaning. One might, I suppose, use it metaphorically, but it ought to have the meaning “go on speaking, without pause or hesitation, without sudden change of volume or timbre”. But this sort of formula is usually used just when a pause or hesitation, or a sudden change of speech, has occured. So li kontinuis is, I believe, wrong.

Well, except for that the book is very pleasant. The pleasure is added to, in the final pages, by a four-page glossary about the various players in the stories, with indications of the original spelling.

Also, Mokkrkalfi himself has a very unimportant role in the story; the supergolem appears only to be rendered inanimate.

⁽¹⁾ According to the glossary, “the Northlands” are made up of Scandinavia, Finland, Iceland and Greenland. Probably, the gods of the Northlands are in fact the gods only of Scandinavia and Iceland. For Finnish mythology, go to the Kalevala, which also exists in Esperanto.

⁽³⁾ Not to be confused with Loki, who plays a part in the same story. Those who have read The Incompleat Enchanter will certainly recognize this part; but in this book there is no Harold Shea to use his psychiatric knowledge to help Thor and Thjalfi win in the various contests.