English version

Nemere Istvan: Krias la silento. Berklio: Eldonejo Bero, 2002. 178p. Broŝurita.

Estus interese scii, ĝuste kial Nemere, kiu estas eble la plej fekunda verkisto en la hungara lingvo (preskaŭ 300 libroj tradukitaj en 15 lingvoj en entute 12 milionoj da ekzempleroj), dediĉas tiom da tempo al Esperanto, en kiu lingvo li verkis proksimume 20 romanojn, romanetojn kaj novelarojn. Certe tio ne estas tre lukriga por li.

La fruaj Esperantlingvaj verkaĵoj de Nemere traktis ian gravan socian problemon (vidu ekz-e La blinda birdo, pri okcidenta liberalo fronte kun totalisma ŝtato, aŭ Sur kampo granita, pri alta oficialulo de la Ruĝa Kruco kies pasinteco kiel masakrinta germana oficiro riveliĝas). En postaj jaroj li iom devojiĝis de tiu kutimo, kun kelkaj socie negravaj, tamen distraj, aventuraj aŭ krimaj romanoj (ekz-e Vivi estas danĝere aŭ Serĉu kaj vi trovos). Nun Nemere iom revenas al tiu unua prefero.

Ĉi tiu libro, same kiel Sur kampo granita, estas bazita je vera kazo, ĉifoje de Nobel-Premiito Priliteratura de antaŭ kelkaj jaroj. ⁽¹⁾ Temas pri viro, ĵurnalisto kun ambicioj fariĝi verkisto, kiu subite trovas sin la patro de filo, kies patrino mortigis sin per troa narkotado kaj alkoholado; tiu miskonduto damaĝis la knabon en la utero ĝis tia nivelo, ke ĝi (oni preskaŭ ne povas diri li) estas ŝajne kondamnita al vegeta ekzistado. La akuŝisto rekomendas eŭtanazion postnaskiĝan; sed la patro decidas provi flegi kaj prizorgi la knabon, kaj la akuŝisto, kiu volas por profesiaj celoj sekvi la evoluadon de la knabo, konsentas helpi.

La vidpunkto tra la tuta libro estas tiu de la patro, Theo Tabris; sed pli-malpli duonvoje tra la libro (p. 86) oni komencas trafi etajn pecojn de tre simplalingva poezio, kiu fakte estas la pensoĉenoj de la knabo, kiu tute ne scipovas komuniki kun la ekstera mondo. Kaj la celo de la libro estas la klimakso, en kiu Val finfine sukcesas komuniki kun la mondo — sed ne laŭ ordinara metodo.

Entute bona kaj leginda libro.

⁽¹⁾ Surprize, la reala protagonisto de Sur kampo granita ne estis Kurt Waldheim, kies situacio publikiĝis jarojn post la apero de la libro. Ne estas menciite en la nuna libro, sed ankaŭ ŝajne ne estas vera sekreto, ke la protagonistoj de ĉi tiu romano estas la japana verkisto OE Kenzaburoo kaj lia filo Hikaru.

Nemere, Istvan: Crying Out In Silence. Berkeley: Bero Publishers, 2002. 178 p. Paperback.

It would be interesting to know exactly why Nemere, who is perhaps the most fecund author in the Hungarian language (almost 300 books translated into 15 languages in a total of 12 million copies), dedicates so much time to Esperanto, in which language he has written around 20 novels, novellas and short-story collections. It’s certainly not a very lucrative pastime for him.

Nemere’s early Esperanto works were about important social problems (see e.g. The Blind Bird, about a Western liberal faced with a totalitarian state, or On a Granite Field, about a high Red Cross official whose past as a German officer responsible for a massacre is revealed). In later years he deviated somewhat from this formula, with several socially unimportant, but recreational, adventure and crime novels (e.g. To Live Is Dangerous or Seek and Ye Shall Find). Now Nemere comes back toward that first preference.

This book, like On a Granite Field, is based on a true case, this time that of a Nobel Laureate in literature of a few years ago. ⁽¹⁾ The story is of a man, a reporter with ambitions of becoming an author, who suddenly finds himself the father of a son whose mother killed herself by overdosing on drugs and heavy drinking; this misbehavior damaged the boy in the womb to such an extent that it (it’s almost impossible to say he) is apparently damned to a vegetable existence. The obstetrician recommends post-partum euthanasia; but the father decides to try to nurse and care for the boy, and the obstetricion, who wishes to follow the boy’s development for professional reasons, agrees to help.

The viewpoint throughout the book is that of the father, Theo Tabris; but around halfway through the book (p. 86) we begin to encounter tiny bits of poetry in very simple language; these in fact are the chains of thought of the boy, who has no way at all of communicating with the outside word. And the goal of the book is its climax, in which Val finally succeeds in communicating with the word — but not in any ordinary way.

A very good and readable book.

⁽¹⁾ Surprisingly, the real protagonist of On a Granite Field was not Kurt Waldheim, whose situation became public years after the appearance of the book. It is not mentioned in the current book, but it’s apparently not a real secret, either, that the protagonists of this novel are the Japanese author Oe Kenzaburoo and his son Hikaru.