English version

MIYAMOTO Masao: Japanaj vintraj fabeloj. Parizo: SAT, 1989 (la libro tamen estas presita en Japanio). 153p.

Dek-kvin notoj, eseoj kaj poemoj de Miyamoto, ĉefe — sed ne ĉiam — kun politika nuanco.

La poemoj ĉiuj estas politikaj. “Mia juno en karcero” estas rememoro de Miyamoto pri sia puno pro sindikata agado, post kio li pasigis du jarojn en ĉelo. “El mia kajero bruligota” honoras du homojn, kiuj (malsukcese) kunlaboris por asasini la tennoon (imperiestron de Japanio) ĉirkaŭ la fino de la unua mondmilito. “Al Kim Jiha” estas titolita favore al korea poeto “rezistanta kontraŭ la militisma reĝimo” (sed ĉu temas pri norda, ĉu pri suda Koreio, Miyamoto ne klarigis por ni, kiuj ne konas tiun poeton). Eĉ “Vojaĝo sur Oĥocka maro” havas politikan tonon …

La memoraĵo “Kantoj” traktas la efikon de la kune kantitaj kantoj je la memoroj de maljunaj batalintoj por la maldekstro. Por usonanoj eble interesos “Japano, kiu mortis en la fronto de Hispanio”, kiu rakontas la vivon — kaj morton — de “Jack” Sirai, kontraŭleĝa enmigrinto al Usono de Japanio kiu poste iris al Hispanio por batali kontraŭ la faŝistoj kun la Brigado Abraham Lincoln. En “Ŝanĝo de maŝineto”, eble la sola tute senpolitika verkaĵo en la libro, Miyamoto priskribas, el sia (nesenkonscia) vidpunkto, operacion por ŝanĝi la korritmigilon en lia korpo (tion oni verŝajne devis fari ĉiun duan aŭ kvaran jaron, pro elĉerpiĝo de piloj en la maŝino). “Pri la klasa deveno de Eroŝenko” estas rapida kritiko pri ies teorio pri tiu temo (Eroŝenko estis la konata blinda Esperanto-verkisto de antaŭ 70 jaroj). “Esperanto-sindromo” estas apelo por klaskonscio inter esperantistoj. “Verda Majo” diskutas la rolon de Miyamoto en la diskonigado de la verkaĵoj de la konata heroino de la militepoka Esperanto-movado en Azio, kaj la tujposta “Majo” diskutas lian viziton al la urbo Ŝanhajo, kie ŝi unue eniris Ĉinion kun sia ĉina edzo. En “Iom pri ‘Esperanta Antologio’” kaj “Kelkaj pensoj ĉe ‘Ĉina Antologio 1919-1949’” li kritikas la enhavon de tiuj antologioj — por la unua, laŭ la vidpunkto de la fontoj; por la dua, laŭ la vidpunkto de la enhavo, kiu ofte ŝajnas al li tro politika kaj maltro inspirita. ⁽¹⁾ “Negravaj(?) korektoj pri nia historio” estas alia kritika noto pri historio de Esperanto en Japanio. “Pak Hunyung” estas historio de la vivlaboro de esperantisto kaj komunisto el Koreio, kiu fariĝis Vicĉefministro de Norda Koreio — kaj poste ekzekutiĝis kiel “spiono de usona imperiismo” (kio ja estas dubinda).

Ĝenerale tre interesa libro. Unu nekonsekvencaĵo estis la sinteno de Miyamoto pri la esperantigo (asimilo) de nomoj. Li multe plendis pri tio en sia recenzo pri la “Ĉina Antologio” — evidente, en la tempo de eldono, la ĉina Esperanto-movado trairis unu el tiuj fazoj, kiam ĝi insistis uzi la Esperantan anstataŭ la pinjinan alfabeton. Aliflanke, en sia historio pri Sirai, li ne hezitas rebapti la Brigadon Abraham Lincoln “Abrahamo Linkolno” — eble ĉar li konis la nomon laŭ la japana skribo, kaj devis mem relatinigi ĝin.

⁽¹⁾ Miyamoto tie mencias ankaŭ la nun ofte forgesitan kaj tre politikan Ĉina Antologio 1949-1959, kiu aperis komence de la 60aj jaroj de la pasinta jarcento, kaj kiun li “… antaŭ 30 jaroj … komencis legi kaj ĉe la 17-a paĝo enmetis en breton pro paliĝo de intereso. La impreso … mi parolos iam.” Ja la ideologio povas inspiri (pensu nur pri la simfonioj de Ŝostakoviĉ, aŭ la “Meson en Minora-G” de Vaughan Williams), sed oni ne povas entute dependi de ĝi.

Miyamoto Masao: Japanese Winter Tales. Paris: SAT, 1989 (but the book was printed in Japan). 153 p.

Fifteen notes, essays and poems by Miyamoto, mainly — but not always — with a political overtone.

The poems are all political. “My Youth in Jail” is Miyamoto’s memory about his punishment because of unionizing activities, after which he spent two years in a cell. “From My Notebook To Be Burned” honors two men who (unsuccessfully) collaborated to assassinate the Japanese emperor around the end of the first world war. “To Kim Yiha” is titled for a Korean poet “who resists the militaristic regime” (but whether we’re talking North or South Korea here, Miyamoto does not explain for those of us who don’t know this poet). Even “A Journey On the Sea of Okhotsk” has a political tone …

The memoir “Songs” discusses the effect of songs sung together on the memories of old-time fighters for the left. Americans may be interested in “A Japanese Who Died On the Front in Spain”, which tells the life — and death — of “Jack” Sirai, an illegal immigrant to the U.S.A. from Japan who later went to Spain to fight the fascists with the Abraham Lincoln Brigade. In “Changing the Machine”, perhaps the only completely non-political work in the book, Miyamoto describes, from his (not unconscious) viewpoint, an operation to change his pacemaker (apparently that had to be done every second or fourth year, because the batteries in the machine ran down). “About Eroshenko’s Class Origin” is a quick criticism of someone theory on that topic (Eroshenko was the well-known blind Esperanto author of 70 years ago). “Esperanto Syndrome” is an appeal for class-consciousness among Esperanto speakers. “Verda Majo” discusses Miyamoto’s role in making know the works of this well-known heroine of the wartime Esperanto movement in Asia, and “Majo”, which follows immediately, discusses his visit to the city of Shanghai, where she first entered China with her Chinese husband. In “Somewhat about the ‘Esperanto Anthology’” and “Some Thoughts On ‘Chinese Anthology 1919-1949’” he critiques the content of those anthologies — for the first, from the viewpoint of sources; for the second, from the viewpoint of content, which often seems to him too political and not sufficiently inspired. ⁽¹⁾ “Unimportant(?) Corrections of Our History” is another critical note about the history of Esperanto in Japan. “Pak Hunyung” is a history of the life-work of an Esperanto speaker and communist from Korea, who became Vice-Premier of North Korea — and was later executed as a “spy of U.S. imperialism” (which is doubtful).

Generally, a very interesting book. One inconsistency is Miyamoto’s attitude about the Esperantizing (assimilation) of names. He complained a great dial about that in his review of the “Chinese Anthology” — obviously, at the time of publication the Chinese Esperanto movement was going through one of those phases in which it insisted on using the Esperanto instead of the pinyin alphabet. On the other hand, in his history about Sirai, he does not hesitate to rename the Abraham Lincoln Brigade “Abrahamo Linkolno” — perhaps because he knew the name from its Japanese form, and had to re-Latinize it himself.

⁽¹⁾ Miyamoto here mentions the now ofte forgotten and very political Chinese Anthology 1949-1959, which appeared at the beginning of the sixties in the last century, and which he “… 30 years ago … began to read and put on the shelf at page 17 because my interest flagged. My impression … someday I’ll speak of it.” Ideology can indeed inspire (just think of the symphonies of Shostakovitch, or Vaughan Williams’ “Mass in G-Minor”), but you can’t come to depend on it.