English version

Mallia, Carmel: Ĉielarka estonto. Berklio: Eldonejo Bero, 2002. 112p. Broŝurita.

Kiam William Auld verkis sian studon pri la Esperanta romano, Vereco, Distro, Stilo, antaŭ preskaŭ 20 jaroj, li difinis “romanon” kiel fikciaĵon kun minimume 100 paĝoj. Tia difino estas tre utila por tiuj, kiuj volas facile enklasigi diversajn fikciaĵojn (mi mem antaŭ multaj jaroj faris similan difinon, sed por mi romano havis pli ol 80 paĝojn).

Tamen, mi dubas, ĉu tiu difino vere sufiĉas. Tia estas la kazo de ĉi tiu libro, kies subtitolo sur la interna titolfolio estas “Romano originale verkita en Esperanto”. Laŭ mi, ĝi tamen ne estas romano.

Ĝi komenciĝas sufiĉe esperige. La kvar unuaj ĉapitroj traktas la amon de du viroj, Fredu Flores kaj Michel Bru, por la baledistino Celestine Bijou en antaŭmilita Malto. Fredu foriras al Italio por studi la pentrarton, kaj Michel kaptas la okazon por konvinki al Celestine edziniĝi kun li. Reveninte al Malto, Fredu frontas al Celestine kaj akcidente mortigas ŝin.

Kaj post tio? Fredu foriras de Malto. Fredu revenas al Malto, iam, kaj enamiĝas kun Miriam, adoptita filino de Michel. Ili geedziĝas. Ili travivas la duan mondmiliton. Nenia persona konflikto, nenia sento de kulpeco pri la morto de Celestine en la konscienco de Fredu. Fino. Ho, jes, kaj multe da remburaĵo pri la gloroj de Malto kaj ĝia rolo en la mediteraneaj bataloj de la dua mondmilito. Larĝasence, ĉi tiu verkaĵo ŝajnas esti ne romano sed vojaĝlibro kaj historilibro kun iom da fikcio enplektita por gusto.

Mallia estas tre kompetenta poeto kaj tradukisto (vidu ekz-e lian Marionetoj de la sama eldonejo, aŭ la Antologion de maltaj poetoj). Mi ne dubas, ke li povus esti kompetenta romanisto. Laŭ mia takso, 30 pliaj paĝoj de materialo pri Fredu kaj Miriam, precipe pri la mensa stato de Fredu, kun eventuala eltrovo de Miriam pri la cirkonstancoj de la morto de la adopta patrino, povus multe plibonigi — almenaŭ pliromanigi — ĉi tiun libron. Sed tio ne okazis. Kio, bedaŭrinde, lasis nin kun libro kiu estas romano ĉefe pro la nombro de paĝoj.

Mallia, Carmel: Rainbow Future. Berkeley: Bero Publishers, 2002. 112 p. Paperback.

When William Auld wrote his study of the Esperanto novel, Truth, Recreation, Style, almost 20 years ago, he defined a “novel” as a piece of fiction with at least 100 pages. Such a definition is very useful for those who want to easily classify various pieces of fiction (I myself, many years ago, made a similar definition, but for me a novel had more than 80 pages).

But I doubt whether this definition is really enough. Such is the case with this this book, whose subtitle on the inner title page is “A novel originally written in Esperanto”. But in my opinion, it’s not a novel.

The beginning is hopeful. The first four chapters are about the love of two men, Fredu Flores and Michel Bru, for the ballet dancer Celestine Bijou in pre-war Malta. Fredu leaves for Italy to study painting, and Michel takes advantage of the situation to convince Celestine to marry him. When he returns to Malta, Fredu confronts Celestine and accidentally kills her.

And then? Fredu leaves Malta. Fredu returns to Malta, finally, and falls in love with Miriam, Michel’s adopted daughter. They get married. They survive the Second World War. No personal conflict, no guilty feelings about Celestine’s death in Fredu’s conscience. The end. Oh, yes, and a lot of padding about the glories of Malta and its role in the Mediterranean battles of the Second World War. In a wider sense, this work seems to be not so much a novel as a travelogue and history book with some fiction woven in for taste.

Mallia is a very competent poet and translator (see e.g. his Marionettes from the same publisher, or his Anthology of Maltese Poets). I don’t doubt that he could be a competent novelist. I estimate that 30 additional pages of material about Fredu and Miriam, especially about Fredu’s mental state, with a possible discovery by Miriam of the circumstances around the death of her adopted mother, could do much to improve — or at least make more novel-like — this book. But that didn’t happen. Which, unfortunately, leaves us with a book which is a novel mainly on account of the number of pages.